Μόσχος Γκουτζιούδης, Ιωβηλαίο έτος, Μελχισεδέκ και η προς Εβραίους επιστολή. Συμβολή στη διαμόρφωση της χριστιανικής εκκλησιολογίας, Θεσσαλονίκη: Εκδόσεις Πουρνάρα, 2006, σελ. 631.
Η μελέτη επιχειρεί να ξεδιαλύνει το τοπίο γύρω από το μυστήριο που περιβάλλει το θεσμό του ιωβηλαίου έτους και την προσωπικότητα του Μελχισεδέκ, να εξετάσει την εξέλιξη του ρόλου τους για τη σωτηρία του λαού του Θεού και να εξηγήσει τον όποιο συνδυασμό τους σε εξωβιβλικά αλλά και πιθανώς καινοδιαθηκικά κείμενα.
Η μελέτη μετά την εισαγωγή χωρίζεται σε δύο μέρη. Το πρώτο ασχολείται με το ιωβηλαίο έτος και το Μελχισεδέκ στην προχριστιανική εποχή και το δεύτερο με το ιωβηλαίο έτος και το Μελχισεδέκ στη χριστιανική εποχή.
Στην εισαγωγή ο συγγραφέας παρουσιάζει την καινοδιαθηκική θεώρηση της σωτηρίας και τη γενικότερη προβληματική της αφέσεως των αμαρτιών στην Καινή Διαθήκη, το στόχο και τη διάταξη της εργασίας.
Στο πρώτο κεφάλαιο του πρώτου μέρους ο συγγραφέας ασχολείται με το θεσμό του ιωβηλαίου έτους όπως αυτός προκύπτει από τα κείμενα της Παλαιάς Διαθήκης, π.χ. Έξοδος 23:10-11. 21:1-11 και Δευτερονόμιο 15:12-18 κ.α. Στο τέλος εξετάζονται παράλληλοι κοινωνικοί θεσμοί σε άλλους πολιτισμούς.
Στο δεύτερο κεφάλαιο επιχειρείται η συνολική παρουσίαση του Ιωβηλαίου έτους δηλ. τα κοινωνικά/ οικονομικά, λατρευτικά και θεολογικά του στοιχεία. Επιπλέον εξετάζεται το σαββατικό και ιωβηλαίο έτος πριν και μετά τη βαβυλώνια αιχμαλωσία.
Στο τρίτο κεφάλαιο γίνεται αναφορά στη μορφή του Μελχισεδέκ όπως αυτή παρουσιάζεται στην Παλαιά Διαθήκη, την απόκρυφη γραμματεία, τα χειρόγραφα του Κουμράν, το Φίλωνα και τον Ιώσηπο. Ο συγγραφέας καταλήγει ότι υπάρχουν δύο διαφορετικές παραδόσεις για το Μελχισεδέκ.
Στο πρώτο κεφάλαιο του δεύτερου μέρους και τέταρτο κεφάλαιο της εργασίας εξετάζονται όλες οι έμμεσες αναφορές και νύξεις στο θεσμό του Ιωβηλαίου έτους στην Καινή Διαθήκη.
Στο πέμπτο κεφάλαιο αναλύονται οι άμεσες αναφορές στο Μελχισεδέκ στην Καινή Διαθήκη, οι οποίες βρίσκονται στην προς Εβραίους επιστολή, κεφ. 5 και 7.
Στο έκτο κεφάλαιο επιχειρείται, με βάση τα όσα προέκυψαν από τη μελέτη των καινοδιαθηκικών κειμένων, η αξιολόγηση των δεδομένων της προς Εβραίους. Στη συνέχεια παρουσιάζονται αναφορές, π.χ. στη Διαθήκη Λευί, σε λυτρωτικές προσωπικότητες με ρόλο παρόμοιο με εκείνον του ουράνιου Μελχισεδέκ και οι μαρτυρίες για τον ουράνιο Μελχισεδέκ και την άφεση των αμαρτιών σε μεταγενέστερα κείμενα. Στην τέταρτη ενότητα του κεφαλαίου γίνεται η σύνδεση του ιωβηλαίου έτους με τον αναμενόμενο λυτρωτή και ο σωτηριολογικός ρόλος του Χριστού στην προς Εβραίους επιστολή και του Μελχισεδέκ στο 11QMelch. Το κεφάλαιο κλείνει με την παρουσίαση της συμβολής της προς Εβραίους στη διαμόρφωση της χριστιανικής σωτηριολογίας.
Η εργασία κλείνει με συμπεράσματα, εκτενή βιβλιογραφία, ευρετήριο χωρίων, συγγραφέων, θεμάτων, ξενόγλωσσων όρων, πίνακα περιεχομένων και περίληψη στ’ αγγλικά.